خانه / بزرگان فازی ایران و جهان / پروفسور کارو لوکاس قوکاسیان پدر علم روباتیک و هوش مصنوعی ایران

پروفسور کارو لوکاس قوکاسیان پدر علم روباتیک و هوش مصنوعی ایران

پروفسور «کارو لوکاس» (Caro Lucas) دانشمند ایرانی است که به «پدر رباتیک و هوش مصنوعی ایران» شهرت دارد، وی در سال 1385 (2006 میلادی) توسط فرهنگستان علوم ایران به‌عنوان چهره‌ی ماندگار شناخته شد.

کارو لوکاس قوکاسیان (ارمنی: Կարո Լուկաս Ղուկասեան؛ آوانگاری: Kāro Lukās ʁɔvkɑˈsjān؛ زاده ۱۳ شهریور ۱۳۲۸ در اصفهان – درگذشته ۱۷ تیر ۱۳۸۹ در تهران) مهندس برق و الکترونیک، استاد دانشگاه و مخترع ایرانی ارمنی‌تبار بود.

کارو لوکاس تحصیلات ابتدایی خود را در مدرسه ارمنیان کوشش-داوتیان ارمنیان طی کرد و در ۱۳۴۷، در رشتهٔ ریاضی دیپلم گرفت. در همان سال با رتبهٔ عالی وارد دانشکدهٔ فنی دانشگاه تهران و در ۱۳۵۲ ه‍.ش (۱۹۷۳ میلادی)، با مدرک کارشناسی ارشد در رشتهٔ برق و الکترونیک از دانشگاه تهران (در ۳ سال) فارغ‌التحصیل شد. لوکاس در سال ۱۹۷۶ میلادی مدرک دکترای خود را از گروه مهندسی برق و علوم کامپیوتر دانشگاه برکلی کالیفرنیا با گرایش مهندسی کنترل دریافت کرد. لوکاس در زمینهٔ سیستم‌های هوشمند پژوهش می‌کرد و بنیانگذار و مدیر «قطب کنترل و پردازش هوشمند» دانشکدهٔ مهندسی برق دانشگاه تهران و رئیس بخش مهندسی برق این دانشگاه و همچنین مدیر پژوهشگاه دانش‌های بنیادی بود. او افزون بر آموزش و پژوهش در دانشکده‌های فنی دانشگاه تهران، استاد مهمان دانشگاه‌های تورنتو، برکلی و یو.سی.ال.ای، محقق مرکز بین‌المللی فیزیک نظری و مرکز بین‌المللی مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی در تریسته ایتالیا، دستیار تحقیق شرکت پژوهشی و تولیدی اونتاریو، و دستیار تحقیق آزمایشگاه پژوهش‌های الکترونیکی دانشگاه کالیفرنیا نیز بود. لوکاس از پژوهشگران مشهور در رشته هوش مصنوعی و روباتیک در ایران بود، چنان‌که رسانه‌های ایرانی بعد از مرگ لوکاس از او با لقب «پدر علم روباتیک ایران» یاد کردند.

ابتدای زندگی و تحصیلات

کارو لوکاس در ۱۴ شهریور ۱۳۲۸ (۵ سپتامبر ۱۹۴۹) به دنیا آمد. وی تولد خود را چنین شرح داده که «هنگامی که خانواده‌ام طبق روال همه ساله برای گذراندن تعطیلات تابستان به موطن خود، جلفای اصفهان، رفته بودند به دنیا آمدم. در واقع، از طرف پدر و مادر اصفهانی هستم اما قسمت اعظم عمر و دوران تحصیلم را در تهران سپری کرده‌ام. در نتیجه، من نیمه اصفهانی و نیمه تهرانی هستم» و سپس به شوخی گفته که «اگر شاهد بازی دو تیم تهران و اصفهان باشم، مسلماً تیم اصفهان را تشویق خواهم کرد.»

لوکاس تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در تهران در مدرسه ارمنیان کوشش-داوتیان گذراند و در سال ۱۳۴۷ ه‍.ش، در رشتهٔ ریاضی دیپلم گرفت. او در همان سال با رتبهٔ عالی وارد دانشکدهٔ فنی دانشگاه تهران شدو در ۱۳۵۲ با مدرک کارشناسی ارشد در رشتهٔ برق و الکترونیک از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد. سپس در ۱۳۵۳ برای ادامهٔ تحصیل به ایالات متحده آمریکا رفت وی و در سال ۱۳۵۵ ه‍.ش (۱۹۷۶ م.)، موفق شد در رشتهٔ مهندسی الکترونیک (برق) و علوم کامپیوتر با گرایش مهندسی کنترل از دانشگاه برکلی کالیفرنیا مدرک دکترا بگیرد. در توصیه نامه استاد کار و در دانشگاه تهران به دانشگاه برکلی چنین نوشته شده‌است: «اگر کارو را در دانشگاه خود قبول نکنید، دیوانه‌اید.»

فعالیت‌ها

او پس از بازگشت به ایران در دانشکده فنی دانشگاه تهران به تدریس پرداخت و بعدها به درجه استادی همان دانشگاه رسید و دوره‌ای رئیس گروه برق این دانشکده نیز بود و مرکز «کنترل و پردازش هوشمند» را در این دانشگاه بنیان گذاشت. در طی سال‌های ۱۳۶۲ تا ۱۳۶۶ مدیر پژوهشگاه دانش‌های بنیادی و در سال‌های ۱۳۴۵ تا ۱۳۶۷ رئیس دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران بود.

وی ابداعاتی در زمینهٔ طراحی یک شبکه عصبی هایبرید برای تشخیص کلمات منفرد فارسی داشته‌است. کارو سردبیری مجموعه‌هایی همچون چهره‌های ماندگار دانشکده مهندسی دانشگاه تهران، بررسی منتقدین ریاضی، مجله سیستم‌های هوشمند و فازی و بخش ایرانی مؤسسه مهندسان برق و الکترونیک را برعهده داشته‌است.

کارو لوکاس پژوهش‌های خود را در علوم و مهندسی سیستم شروع کرد اما در خلال دههٔ هشتاد به تدریج تمرکز پژوهش‌های خود را به سمت سیستم‌های هوشمند انتقال داد. او جزو نخستین پژوهشگران بین‌المللی بود که ارتباط میان شبکه‌های عصبی، منطق فازی و الگوریتم‌های ژنتیک را محقق کردند. پژوهش‌های لوکاس در زمینه‌ها و حوزه‌های زیر بوده‌است: محاسبه‌های زیستی، هوش محاسباتی، سامانه‌های نامشخص، کنترل هوشمند، شبکه‌های عصبی، سامانه چندعامله، داده‌کاوی، پیش‌بینی سری‌های زمانی، الگوسازی مالی و مدیریت دانش، منطق فازی، بهینه‌سازی تکاملی و الگوسازی‌های عاطفی. وی را پدر دانش رباتیک و هوش مصنوعی ایران نامیده‌اند.

نشست‌های بین دانشگاهی

لوکاس به توسعه و پشتیبانی گفتگو و همکاری میان پژوهشگران و توسعه پژوهشهای چند نظمی اعتقادی وافر داشت و یکی از برجستگی‌های شخصیت او، کمک کردن به کنفرانس‌های محلی، ملی و بین‌المللی بود. او نخستین کنفرانس بین‌المللی سیستم‌های کنترل را پس از انقلاب ۱۳۵۷ در سال ۱۹۹۰ راه‌اندازی کرد. وی در تأسیس کنفرانس‌های متعدد دیگری شامل کنفرانس سیستم‌های هوشمند ایران، کنفرانس سیستم‌های فازی ایران و کارگاه شبکه‌های عصبی ایران-ارمنستان نیز نقش محوری بازی کرد. لوکاس در ۱۳۷۹، هنگامی که ریاست پژوهشگاه سیستم‌های هوشمند را برعهده داشت، با آشوت چیلینگاریان، چهرهٔ سرشناس مؤسسهٔ فیزیک ارمنستان، آشنا شد. از آن سال به بعد نشست‌های دو نهاد دانشگاهی ایران و جمهوری ارمنستان، تحت عنوان کارگاه‌های شبکه‌های عصبی، تا ۱۳۸۶، همه ساله و به صورت متناوب و یک سال در میان در ایران و ارمنستان برگزار می‌شد. در کنار این نشست‌ها، گردهمایی‌های دیگری نیز، تحت عناوین مختلف و با مؤسسات دیگر مانند مؤسسهٔ زلزله‌شناسی و فرهنگستان علوم ارمنستان، به صورت سالیانه برگزار می‌شد. چکیدهٔ این فعالیت‌ها، که تا زمان مرگ کارو لوکاس ادامه داشت، به شرح زیر است:

  • ارائهٔ هشت مقاله از بیست تن از استادان و دانشجویان دانشگاه تهران در هفتمین گردهمایی علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات، ۲۸ سپتامبر تا ۲ اکتبر، ۲۰۰۸، ایروان، ارمنستان
  • ارائهٔ هفت مقاله از هفده تن از استادان و دانشجویان دانشگاه تهران در سمپوزیوم بین‌المللی فیزیک کیهانی: پیش‌بینی اشعه‌های طوفان‌های مغناطیسی از طریق شبکه‌های رویاب، ۲۹ سپتامبر – ۱۳ اکتبر ۲۰۰۸، ایستگاه نور-آمبرد در کوه‌های آراگاتس، ارمنستان
  • ارائهٔ دو مقاله در همایش مشترک اخترشناسان اروپا، با همکاری اخترشناسان ارمنستان، در ششمین همایش اخترشناسی ارمنستان، ۲۳ و ۲۴ اوت ۲۰۰۷، ایروان، ارمنستان
  • ارائهٔ شش مقاله از سیزده تن از استادان و دانشجویان دانشگاه تهران در ششمین کنفرانس علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات، ۲۴–۲۸ سپتامبر ۲۰۰۷، ایروان، ارمنستان
  • ارائهٔ نه مقاله از استادان و دانشجویان دانشگاه ارمنستان با موضوع «رویدادهای افراطی خورشیدی»، ۲۶–۳۰ سپتامبر ۲۰۰۵، نور-آمبرد، ارمنستان

سمت‌ها

لوکاس علاوه بر تدریس و تحقیق در ایران به فعالیت‌های علمی و پژوهشی بسیاری نیز در دانشگاه‌های خارج از ایران پرداخت. برخی از سمت‌های وی عبارت بودند از:

  • دانشیار مدعو، گروه مهندسی صنایع دانشگاه تورنتو، کانادا؛ تابستان ۱۳۶۸ و ۱۳۶۹ (۱۹۸۹–۱۹۹۰)
  • دانشیار مدعو، دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، ایالات متحده آمریکا؛ ۱۳۶۷–۱۳۶۸ (۱۹۸۸–۱۹۸۹)
  • دانشیار مدعو، در گروه‌های مهندسی برق و مهندسی مکانیک و صنایع دانشگاه گاریونیس(دانشگاه بنغازی فعلی)، بنغازی، لیبی؛ ۱۳۶۳–۱۳۶۴ (۱۹۸۴–۱۹۸۵)
  • دانشیار مدعو، دانشگاه کالیفرنیا، لس‌آنجلس، (۱۹۷۵–۱۹۷۶)
  • محقق مرکز بین‌المللی فیزیک نظری و ریاضیات
  • دانشیار مدعو، مؤسسهٔ ریاضی کاربردی، مؤسسه علوم چین، پکن، چین؛ تابستان ۱۳۷۰ (۱۹۹۱)
  • دانشیار مدعو، مؤسسه فناوری برق هاربین،چین؛ تابستان ۱۳۷۱ (۱۹۸۲)
  • دستیار تحقیق در شرکت پژوهشی تولیدی انتاریو کانادا
  • دستیار تحقیق در آزمایشگاه پژوهش‌های الکترونیکی، دانشگاه کالیفرنیا، برکلی
  • عضو وابسته مرکز بین‌المللی مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی، تریسته، ایتالیا؛ شهریور ۱۳۷۱
  • استاد مدعو، مؤسسه فیزیک ایروان، ارمنستان؛ تابستان ۱۳۷۶
  • محقق مدعو، مؤسسه پردازش داده و الکترونیک، فورشانگزنتروم کارلرسروهه، آلمان؛ تابستان ۱۳۸۳
  • سخنران در مدرسه زمستانی، دانشگاه پیشرفت پرسنل، برنامه تربیت مدرس دانشگاه گئورگ آگوست گوتینگن، آلمان؛ دی ۱۳۸۶
  • استاد مدعو، دانشگاه آمریکایی ارمنستان، ایروان، ارمنستان؛ تابستان ۱۳۸۶

سایر فعالیت‌ها

پایه‌گذاری، ریاست و عضویت در انجمن مهندسی برق و الکترونیک، پایه‌گذاری و مدیریت «پژوهشکدهٔ سیستم‌های هوشمند» در پژوهشگاه دانش‌های بنیادی، «قطب کنترل و پردازش هوشمند» در دانشگاه تهران و تأسیس «مرکز تحقیقات مکاترونیک کشور» در دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین و برپایی نشست‌های دانشگاهی کشورهای ارمنستان و ایران با عنوان «کارگاه‌های شبکه‌های عصبی» با همکاری آشوت چیلینگاریان، فیزیکدان معروف مؤسسهٔ فیزیک ارمنستان از کارهای ماندگار اوست.

در کنار فعالیت‌های علمی و شرکت در سمینارها و گردهمایی‌ها لوکاس در سمت مشاور عالی در سازمان‌ها و مؤسسات زیر نیز فعالیت داشته‌است.

او همچنین در این مناصب فعالیت کرد: مهندسین مشاور توسعهٔ راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران (۱۹۹۲ تا ۱۹۹۵)، وزارت نیرو (۱۹۸۲ تا ۱۹۸۵)، شرکت سهامی بانکداران ایرانی (۱۹۷۷ تا ۱۹۸۰)، و انجمن مهندسین مشاور مگردومیان (۱۹۷۱ تا ۱۹۷۳).

وی به عنوان مشاور معاون وزیر فرهنگ و آموزش عالی ایران (۱۹۹۵ تا ۱۹۹۸)، در تأسیس مراکز متعدد پژوهشی مرتبط با سیستم‌های هوشمند در ایران مؤثر بود.

لوکاس دارنده حق امتیاز اختراعی با عنوان «شناساگر عصبی کلمات فارسی جداگانه در کلام» بود.

مقالات و تالیفات

وی بیش از ۱۵۰ مقاله در مجله‌ها و ۳۰۰ مقاله به زبان‌های فارسی و انگلیسی در گردهمایی‌های مختلف در ایران و جهان ارائه کرد. از کتب متعددی که وی تألیف کرد، می‌توان می‌توان به کتاب سیستم‌های هوشمند مهندسی بیومدیکال اشاره کرد و سمت دبیری چندین گردهمایی بین‌المللی را نیز عهده‌دار بود.

زندگی خصوصی

امیلیا نرسیسیانس، همسر کارو نیز مدرس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران بود. امیلیا نرسیسیانس در مصاحبه‌ای مطبوعاتی پیش از فوت همسرش می‌گوید:

من هم از سوی خانوادهٔ مادری اهل جلفای اصفهان هستم و خانوادهٔ ما و دکتر لوکاس سال‌ها به واسطهٔ وصلت‌های خانوادگی با هم در ارتباط بوده‌اند و در واقع عروس به خانوادهٔ آنان فرستاده‌اند. این سنت کماکان حفظ شده به طوری که من در ۱۳۵۵ به آمریکا رفتم و در آنجا با دکتر لوکاس ازدواج کردم و به ایران برگشتم.

حاصل ازدواج لوکاس با نرسیسیانس یک فرزند پسر به نام آرمان است که برخلاف پدر، نمرات ممتاز خود را در رشتهٔ معماری کسب کرده‌است.

درگذشت

لوکاس یکسال با بیماری سرطان روده مبارزه و بر بیماری‌اش غلبه کرد اما به علت زخم ایجاد شده در اثر عدم دقت کافی در انجام کولونوسکوپی روده و تبدیل آن به عفونت در روز جمعه ۱۷ تیرماه ۱۳۸۹ (۸ ژوئیه ۲۰۱۰) در سن ۶۱ سالگی در بیمارستان امام خمینی، تهران درگذشت.

پیکر وی بعد از ظهر روز دوشنبه ۲۱ تیر از کلیسای واقع در خیابان ۳۰ تشیع و در گورستان ارامنه به خاک سپرده شد.

جوایز و افتخارات

برخی از جوایزی که لوکاس در طول فعالیت‌هایش کسب کرد از این قرارند (تمام سال‌ها به میلادی هستند):

  • انتخاب به عنوان چهره ماندگار دانش ایران (۲۰۰۶)
  • جایزه بین‌المللی رتبهٔ نخست هفدهمین جشنوارهٔ خوارزمی در پژوهش‌های بنیادی (۲۰۰۴)
  • جایزه رتبهٔ نخست پژوهٔ نمونه در نهمین جشنوارهٔ ابن سینا (۲۰۰۸)
  • جایزه پژوهشگر برجستهٔ ایرانی اسکوپوس (۲۰۰۷)
  • جایزه کمیتهٔ دایمی سازمان کنفرانس اسلامی در همکاری علمی و تکنولوژیکی برای پژوهش‌های ممتاز (۲۰۰۴)
  • جایزه ناحیهٔ هشت مؤسسه مهندسان برق و الکترونیک (۲۰۰۰)
  • نشان انجمن مهندسان و معماران ارمنستان (۱۹۹۹)
  • استاد نمونهٔ برگزیدهٔ پردیس دانشکده‌های فنی و دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر در هفتادمین سالگرد دانشگاه تهران (۲۰۰۴)
  • استاد نمونه وزرات فرهنگ و آموزش عالی (۱۹۹۹)
  • استاد نمونهٔ دانشگاه تهران (۱۹۹۳ و ۱۹۹۵)
  • استاد نمونه وزارت نیرو (۱۹۹۱)

در سال ۱۳۸۵ به دلیل فعالیت‌های منحصر به فرد آموزشی و تحقیقاتی در زمینه مهندسی کامپیوتر، روباتیک و هوش مصنوعی به عنوان چهره ماندگار مهندسی ایران برگزیده شده بود.

حسین فاتحی در کتاب اشک مرجانی غزل «پیکره» را خطاب به وی سروده‌است.

دکتر لوکاس، از نخستین اساتیدی بود که آموزش و پژوهش را در زمینه‌ های هوش مصنوعی، رایانش نرم و حسابگری زیستی و تکاملی در ایران بنیاد نهاد و در برخی رشته‌ های درسی همچون حسابگری زیستی، سامانه‌ های شناختی اجتماعی، سامانه‌ های «تصمیم‌ یار» و طراحی سامانه‌ ها، در سطح جهانی تدریس و پژوهش می‌ کرد. زمینه‌های پژوهشی وی هوش محاسبه‌ ای، حسابگری زیستی، مدیریت دانش، شبکه‌ های عصبی، سامانه‌ های نا‌مشخص، سامانه‌ های چند عاملی، داده‌ کاوی، کنترل هوشمند، منطق فازی، بهینه سازی تکاملی، الگو‌سازی مالی و الگوسازی‌ های عاطفی بود.

 

مدیاسافت - پروفسور کارو لوکاس

زمینه‌ های علمی و تحقیقاتی وی عبارتند از:

کنترل غیرخطی، سیستم‌ های هوشمند، طرح تحقیقاتی توسعه امکانات سخت‌ افزاری، طرح تحقیقاتی طراحی شبکه‌ های عصبی، تدریس دروس مهندسی برق در دانشگاه‌ های تهران، U.C.L.A. کالیفرنیا، راهنمایی، مشاوره و نظارت بر 15 پایان‌نامه کارشناسی ارشد.

او همچنین افتخارات فراوانى را از کنفرانس‌ هاى ملى و بین‌المللى متعددى دریافت کرده است، شامل:

کنگره‌ى جهانى اتوماسیون، 2004 و در نهایت او به طور دائم از سوى دانشجویان بسیار زیادش به عنوان یک استاد و پژوهشگر برجسته در مراسم‌ هاى برگزارشده یا پشتیبانى شده توسط آنها تجلیل شده است.
پروفسور کارو لوکس فقط به دلیل وقف خود به عنوان یک استاد دانشگاه، اشتیاقش به دانش، کنجکاو ى همیشگى و درخشندگى وى به عنوان پژوهشگر، دستیابى‌ا ش به مقام استاد نمونه، توانایى‌ او در برانگیختن تعداد زیادى دانشمند و دانشجوى جوان به خاطر نمى‌آید، بلکه لبخند ملیحى که همیشه در صورت او دیده مى‌ شد نیز یادآور اوست.

 

مدیاسافت - پروفسور کارو لوکاس
پروفسور لطفى ا. زاده، پدر منطق فازى، با شنیدن خبر فوت پروفسور لوکس در پیامى مى‌گوید:

«دوست دارم صدایم را به کسانى که ناراحتى خود را به خاطر از دست دادن کارو لوکس ابراز مى‌کنند، برسانم. این ضایعه‌ى بزرگى براى جامعه‌ى محاسبات نرم در سراسر جهان و بخصوص ایران است. او یک پژوهشگر برجسته، یک معلم وقف‌شده و شخصی بود که مورد علاقه و احترام همه‌ى کسانى بود که او را مى‌شناختند. ما او را از دست‌ داده‌ایم»

کارو لوکاس، در 14 شهریور ماه 1328 شمسی در جلفای اصفهان دیده به جهان گشود. دکتر لوکاس، از نخستین اساتیدی بود که آموزش و پژوهش را در زمینه‌ های هوش مصنوعی، رایانش نرم و حسابگری زیستی و تکاملی در ایران بنیاد نهاد و در برخی رشته‌ های درسی همچون حسابگری زیستی، سامانه‌ های شناختی اجتماعی، سامانه‌های «تصمیم‌ یار» و طراحی سامانه‌ ها، در سطح جهانی تدریس و پژوهش می‌کرد و به همین دلیل او را پدر دانش رباتیک و هوش مصنوعی ایران نامیده اند.

کودکی و پس از آن

 

کارو لوکاس، در 14 شهریور ماه 1328 شمسی در جلفای اصفهان دیده به جهان گشود. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در مدرسه «کوشش» ارمنیان تهران گذارند. در 1347 به دانشگاه تهران رفت و در دانشکده فنی در رشته مهندسی برق و الکترونیک به تحصیل پرداخت و درجه فوق لیسانس گرفت.

 

سپس به امریکا رفت و در سال 1355 از دانشگاه برکلی در رشته مهندسی الکترونیک با گرایش مهندسی «کنترل هوشمند سامانه‌ ها یا دانش تصمیم‌گیری» موفق به اخذ دانشنامه دکترا شد. او پس از بازگشت به وطن، در دانشکده فنی دانشگاه تهران به تدریس پرداخت و بعد ها به درجه استادی رسید.

 

فعالیت های علمی و آموزشی پروفسور کارو لوکاس

 

او افزون بر آموزش و پژوهش در دانشکده‌‌‌ های فنی دانشگاه تهران، استاد مهمان دانشگاه‌ های تورنتو، برکلی و یو.سی.ال.ای نیز بوده است. پایه‌ گذاری، ریاست و عضویت در انجمن مهندسی برق و الکترونیک، پایه‌گذاری و مدیریت «پژوهشکده سیستم‌‌‌ های هوشمند» در پژوهشگاه دانش‌ های بنیادی، «‌قطب کنترل و پردازش هوشمند» در دانشگاه تهران و تأسیس «مرکز تحقیقات مکاترونیک کشور» در دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین و برپایی نشست‌ های دانشگاهی کشورهای ارمنستان و ایران با عنوان «‌کارگاه‌های شبکه‌های عصبی» با همکاری استاد دکتر آشوت چلنگریان، فیزیکدان معروف مؤسسۀ فیزیک ارمنستان از کارهای ماندگار اوست.

 

دکتر لوکاس، از نخستین اساتیدی بود که آموزش و پژوهش را در زمینه‌ های هوش مصنوعی، رایانش نرم و حسابگری زیستی و تکاملی در ایران بنیاد نهاد و در برخی رشته‌ های درسی همچون حسابگری زیستی، سامانه‌ های شناختی اجتماعی، سامانه‌ های «تصمیم‌ یار» و طراحی سامانه‌ ها، در سطح جهانی تدریس و پژوهش می‌ کرد. زمینه‌های پژوهشی وی هوش محاسبه‌ ای، حسابگری زیستی، مدیریت دانش، شبکه‌ های عصبی، سامانه‌ های نا‌مشخص، سامانه‌ های چند عاملی، داده‌ کاوی، کنترل هوشمند، منطق فازی، بهینه سازی تکاملی، الگو‌سازی مالی و الگوسازی‌ های عاطفی بود.

 

مدیاسافت - پروفسور کارو لوکاس

 

 

او عضو مرکز جهانی فیزیک نظری و ریاضیات، مرکز جهانی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری، موسسه ریاضیات کاربردی، فرهنگستان علوم چین، موسسه فناوری الکتریکی‌‌‌ هاربین، موسسه پژوهشی-  تولیدی اونتاریو و آزمایشگاه پژوهش‌ های الکترونیکی دانشگاه کالیفرنیا بود. او را پدر دانش رباتیک و هوش مصنوعی ایران نامیده‌ اند.

 

زمینه‌ های علمی و تحقیقاتی وی عبارتند از:

کنترل غیرخطی، سیستم‌ های هوشمند، طرح تحقیقاتی توسعه امکانات سخت‌ افزاری، طرح تحقیقاتی طراحی شبکه‌ های عصبی، تدریس دروس مهندسی برق در دانشگاه‌ های تهران، U.C.L.A. کالیفرنیا، راهنمایی، مشاوره و نظارت بر 15 پایان‌نامه کارشناسی ارشد.

 

او ابداعاتی در زمینهٔ طراحی یک شبکه عصبی هایبرید برای تشخیص کلمات منفرد فارسی داشته است.

 

دکتر لوکاس استاد تمام وقت رشته مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران بود و همزمان مدیریت موسسه تحقیقات سیستم‌ های هوشمند را برعهده داشت.

 

به واسطه مرتبه بالای علمی خویش دکتر کارو لوکاس به عنوان استاد دعوت شده در دانشگاه‌های تورنتو (کانادا)، برکلی (کالیفرنیای آمریکا) و یو سی ال ای (کالیفرنیای آمریکا) به تدریس پرداخته است.

 

دکتر لوکاس علاوه بر تدریس و تحقیق در ایران به فعالیت‌ های علمی و پژوهشی بسیاری نیز در دانشگاه‌ های خارج از کشور پرداخته‌اند.

برخی از سمت‌ های وی در خارج از ایران عبارتند از:

  • دانشیار دعوت شده، دانشگاه تورنتو کانادا
  • دانشیار دعوت شده، دانشگاه برکلی کالیفرنیا
  • دانشیار دعوت شده، دانشگاه گاریویس
  • دانشیار دعوت شده، دانشگاه کالیفرنیای لوس آنجلس
  • محقق مرکز بینالمللی فیزیک نظری
  • محقق موسسه ریاضی کاربردی
  • محقق آکادمی علوم چین
  • محقق انستیتیوی تکنولوژی الکتریکی هاربین
  • دستیار تحقیق در شرکت پژوهشی تولیدی اونتاریو کانادا
  • دستیار تحقیق در آزمایشگاه پژوهش‌ های الکترونیکی، دانشگاه برکلی کالیفرنیا.

وی همچنین عضو انجمن مهندسی برق و الکترونیک در طی سال‌ های 1371–1369 شمسی بود. ریاست بخش ایرانی این انجمن را بر عهده داشت و در چپ و نشر مجلات علمی مختلف با سمت سردبیر و عضو هئیت تحریریه همکاری نموده است.

 

از دیگر فعالیت‌ های علمی وی می‌توان به همکاری وی در تالیف تعداد بسیاری از کتاب‌ های علمی اشاره نمود که از آن جمله می‌ توان کتاب‌ های  «سیستم‌ های هوشمند مهندسی بیومدیکال» یاد کرد.

 

افتخارات و دستاورد های کارو لوکاس

 

به عنوان یک نتیجه از سال‌های زیادى که پروفسور لوکس به کارهاى آکادمیک اختصاص داده بود، جایزه‌ هاى متعددى را دریافت کرد که شامل:

 

  • انتخاب به عنوان چهره‌ى ماندگار فرهنگ و دانش ایران، 2006
  • انتخاب به عنوان چهره‌ى ماندگار جامعه‌ى مهندسان برق و الکترونیک ایران، 2004
  • جایزه‌ى بین‌المللى رتبه‌ ى نخست هفدمین جشنواره‌ى خوارزمى در پژوهش‌ هاى بنیادین، 2004
  • جایزه‌ ى رتبه‌ى نخست پروژه‌ى نمونه در نهمین جشنواره‌ى ابن سینا، 2008
  • جایزه‌ى پژوهشگر برجسته‌ى ایرانى SCOPUS، 2007
  • جایزه‌ى کمیته‌ى دایمى سازمان کنفرانس اسلامى در همکارى علمى و تکنولوژیکى براى پژوهش‌ هاى ممتاز، 2004
  • جایزه‌ى ناحیه‌ى 8 IEEE، 2000؛ نشان انجمن مهندسان و معماران ارمنستان، 1999
  • استاد نمونه‌ى برگزیده‌ى پردیس دانشکده‌ هاى فنى و دانشکده‌ى مهندسى برق و کامپیوتر در هفتادمین سالگرد دانشگاه تهران، 2004
  • استاد نمونه‌ى وزارت فرهنگ و آموزش عالى، 1996
  • استاد نمونه‌ى دانشگاه تهران، 1995 و 1993
  • استاد نمونه وزارت نیرو، 1991

 

او همچنین افتخارات فراوانى را از کنفرانس‌ هاى ملى و بین‌المللى متعددى دریافت کرده است، شامل:

 

کنگره‌ى جهانى اتوماسیون، 2004 و در نهایت او به طور دائم از سوى دانشجویان بسیار زیادش به عنوان یک استاد و پژوهشگر برجسته در مراسم‌ هاى برگزارشده یا پشتیبانى شده توسط آنها تجلیل شده است.
پروفسور کارو لوکس فقط به دلیل وقف خود به عنوان یک استاد دانشگاه، اشتیاقش به دانش، کنجکاو ى همیشگى و درخشندگى وى به عنوان پژوهشگر، دستیابى‌ا ش به مقام استاد نمونه، توانایى‌ او در برانگیختن تعداد زیادى دانشمند و دانشجوى جوان به خاطر نمى‌آید، بلکه لبخند ملیحى که همیشه در صورت او دیده مى‌ شد نیز یادآور اوست.

 

مدیاسافت - پروفسور کارو لوکاس
پروفسور لطفى ا. زاده، پدر منطق فازى، با شنیدن خبر فوت پروفسور لوکس در پیامى مى‌گوید:

«دوست دارم صدایم را به کسانى که ناراحتى خود را به خاطر از دست دادن کارو لوکس ابراز مى‌کنند، برسانم. این ضایعه‌ى بزرگى براى جامعه‌ى محاسبات نرم در سراسر جهان و بخصوص ایران است. او یک پژوهشگر برجسته، یک معلم وقف‌شده و شخصی بود که مورد علاقه و احترام همه‌ى کسانى بود که او را مى‌شناختند. ما او را از دست‌ داده‌ایم»

توصیه پروفسور کارو لوکاس به شاگردانش

پروفسور لوکاس، تمامی فعالیت خود را به تحقیق اختصاص داده بود و سخنرانی‌های خود را به صورت کارگاه به منظور تحقیقات علمی در زمینه‌های مورد علاقه‌اش ارایه می‌ داد و معمولا نخستین جلسه سخنرانی ترم خود را با بیان این نکته آغاز می‌کرد: «هدف از کلاس، انتقال اطلاعات نیست، بلکه انجام تحقیقی مشترک است.»

کارو لوکاس به دانشجویانش می‌ آموخت که به‌ جای مطالعه جزوات درسی، کتاب‌ های درسی و در مرحله بعد به‌ جای مطالعه کتب درسی، مقالات علمی را مطالعه کنند و در نهایت بر قدرت تحلیل خود و تفکر انتقادی تکیه کنند.

جای تعجب نیست که بسیاری از دانشجویان، سخنرانی‌ های وی را نقطه عطفی در کار علمی خود می‌ دانند و همچنین جای تعجب نیست که سخنرانی‌ های لوکس، در هر موضوعی نزدیک به صد دانشجوی تحصیلات تکمیلی را به خود جذب می‌ کرد که این رقم چندین برابر متوسط تعداد دانشجویان هر کلاس در مقطع تحصیلات تکمیلی است.

http://mediasoft.ir/wp-content/uploads/2016/03/lucas.jpg

http://lucas.ut.ac.ir/pics/poster1b.jpg

درباره‌ی دکتر حمیدرضا قنبری

دکتر حمیدرضا قنبری
دکتر حمیدرضا قنبری؛ استاد دانشگاه،روانشناس و روانسنجی فازی،درمانگر بالینی فازی اختلالات روانشناختی، کارشناس ریاضیات می باشد که با شوق تبیین کاربردهای منطق فازی در روانشناسی، ایده «روانشناسی فازی» را به عنوان چشم انداز فعالیت های علمی و پژوهشی بنا نموده و در جهت تحقق این مهم تلاشی یک دهه را آغاز کرده است . وی با تولید محتوای علمی فازی در مجلات معتبر پژوهشی ، برگزاری سخنرانی و کارگاه های علمی در دانشگاه های سراسر کشور ، داوری مقالات در مجلات علمی پژوهشی و کنفرانس های بین المللی، هدایت پایان نامه های دانشجویی ، تالیف و ترجمه کتب مختلف فازی و … در نظر دارد این ابزار پرکاربرد را به همه اساتید و دانش پژوهان علاقمند به مباحث پیشرفته در روانشناسی معرفی نماید، امید است در این راستای گامی هرچند کوچک را در عرصه علمی بردارد. روانشناسی فازی، دانشی نوپا و پیشرفته برای تبیین و الگوسازی مدرن در تحقیقات روانشناختی بوده و به تبیین موضوعات روانشناسی کلاسيك در محيط فازي اشاره دارد. در این دانش از شيوه‌هاي محاسبات نرم و سيستماتيك مبتنی بر منطق فازی در تحليل پدیده های روانشناختی استفاده می گردد. در این روش نوین،با ارائه مدل‌هاي ترکیبی كمی وکیفی سازی به محققین و پژوهش گران در تصميم‌گيري‌ها دقیق درمانی کمک می کند تا در شرایط نادقیق و پیچیده یک روان درمانگر بتواند با کمینه سازی خطاها، تشخیص های بالینی دقیق تر و ارزیابی روانی بهینه ای از درمانجویان ارائه دهد. بطور کلی «روانشناسی فازی» با استفاده ابزار توانمند منطق فازی در روانشناسی، به حل مسائل پیچیده و مبهم در شرایط عدم قطعیت پدیده های روانشناختی پرداخته و با ارائه ﭼﺎرﭼﻮﺑﯽ ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ به ﺑﺮرﺳﯽ ﻧﻈﺎمﻣﻨﺪ اﺑﻬﺎم و مدل سازی ﻋﺪم ﻗﻄﻌﯿﺖ ﭼﻪ از ﻧﻈﺮ ﮐﻤﯽ و ﭼﻪ ﮐﯿﻔﯽ می پردازد.

حتما ببینید

پروفسور ولي ­اله طحـانی بنیانگذار سیستم‌های فازی در ایران

​ شـادروان پروفسور ولي­ اله طحـانی در سال 1322 در شهرستان شهرضا در يک خانواده …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *